pediculosis โลน

posted on 29 Apr 2013 15:09 by ononmedicine

Pediculosis

Lice เป็นแมลงปาราสิตเล็กๆ ที่อาศัยอยู่บนตัวคนหรือสัตว์เลือดอุ่นต่างๆ การมีแมลงเล็กๆนั้นอยู่บนร่างกายทางการแพทย์ เราเรียกว่า Pediculosis มีการแบ่งแมลงพวกนี้ออกเป็นสามชนิดคือ

  • Pediculus Humanus Capitis (Head Louse) หรือ เหานั่นเอง
  • Pediculus Humanus Corporis (Body Louse)
  • Pthirus Pubis (Pubic Louse) นั่นคือ โลน นั่นเอง

โรคนี้แพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง โดยการสัมผัสใกล้ชิดกันทางกาย หรือผ่านทางของที่ใช้ร่วมกัน เช่น หวี เสื้อผ้า หมวก ผ้าเช็ดตัว เป็นต้น การอยู่รวมกันอย่างหนาแน่นแออัดใกล้ชิด จะทำให้การกระจายของโรคนี้ง่ายขึ้น แมลง Body Louse เป็นพาหะนำโรคของไข้รากสาดใหญ่ (Typhus)

head louse body louse pubic louse

พยาธิสรีระวิทยา

แมลง Lice นั้นมีขาและแขนที่ปรับตัวต่อการดำรงชีวิตบนร่างกายของสัตว์อื่น เพื่อการหาอาหาร มันสามารถเกาะติดบนขน ผม เสื้อผ้าของมนุษย์ได้ดีมาก Head Lice มีลักษณะที่คล้ายกับ Body Lice มากแต่ตัวเล็กกว่า แต่ Pubic Lice นั้นรูปร่างแตกต่างออกไปคือมีลักษณะคล้ายปูทะเล

Lice นั้นกินเลือดเหยื่อของมันเป็นอาหาร มันกินเลือดมนุษย์วันละหลายๆ ครั้ง มันอาศัยอยู่ใกล้ชิดกับผิวกายมนุษย์เพื่อได้รับ อาหาร ความชื้น และความอบอุ่นจากกายของมนุษย์ มันเคลื่อนไหวอย่างเป็นอิสระและรวดเร็วบนร่างกายมนุษย์ จึงทำให้มันสามารถแพร่ไปสู่บุคคลอื่นๆได้ง่าย

Lice ตัวเมีย สามารถวางไข่ได้ประมาณ 10 ฟองต่อวันทุกวัน ได้นานนับเดือน จนกว่ามันจะตาย ไข่ของมันจะถูกติดแน่นอยู่บนขนหรือผมของเหยื่อ ที่บริเวณใกล้ๆ กับผิวหนัง เพื่อให้มีอุณหภูมิเหมาะสมในการจะฟักไข่เป็นตัว ไข่จะฟักเป็นตัวภายใน 6-10 วัน ไข่ของมันจะติดแน่นกับผมขนมากด้วยสาร Chitin ยากที่จะแกะเอาออกได้ และไข่ของมันจะสามารถทนมีชีวิตอยู่ไกลจากผิวของมนุษย์ ได้นานถึง 10 วัน

ตัวโลน (Pubic Louse) สามารถพบได้ที่ที่มีขนสั้นๆ ได้หลายที่นอกจากที่ขนที่อวัยวะเพศ เช่น ขนที่หัวนม ขนรักแร้ ขนตา ขนคิ้ว เป็นต้น

Body louse และไข่ของมันมักพบมากอยู่บนเสื้อผ้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งบนตะเข็บผ้า

การแพร่กระจายโรค

Pediculosis เป็นโรคที่พบได้ทั้งในประเทศที่พัฒนาแล้วและประเทศที่กำลังพัฒนา
พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย

อายุ

  • Pediculus humanus capitis (Head Louse) หรือ เหา พบมากในวัยเด็กๆ มักจะติดกันเมื่อไปโรงเรียนหรือ สถานอนุบาล
  • Pthirus Pubis (Pubic Louse) โลน พบมากในคนวัยเจริญพันธุ์ติดต่อกันในระหว่างมีเพศสัมพันธ์

อาการของโรค

ประวัติ มีอาการคันมากบริเวณที่เป็นโรค การเกามากๆ อาจจะก่อให้เกิดโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังซ้ำเติมได้

การตรวจร่างกาย

  • Pediculus Humanus Capitis (Head Louse) หรือ เหา มักพบมากที่บริเวณท้ายทอย หลังคอ และหลังหู อาจจะพบรอยผิวหนังลอก ลอยโดนแมลงกัด หรือมีการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังซ้ำเติม อาจจะพบต่อมน้ำเหลืองโตที่ใกล้บริเวณนั้น อาจจะพบรอยโรคที่คิ้ว (Brow) ด้วยได้
  • Pediculus Humanus Corporis (Body Louse) อาจจะพบตัวมันหรือไข่ของมันที่เสื้อผ้า หรือตะเข็บของผ้า อาจจะพบรอยโรคเป็นตุ่มแดง (Papule) ขนาด 2-4 มม. ตามผิวกาย
  • Pthirus Pubis (Pubic Louse)  โลน มักพบตัวมันและไข่ของมันที่โคนของขนที่อวัยวะเพศ (ขนเพชร) อาจจะพบรอยดำน้ำเงิน (Bluish Grey Macule) ที่ผิวหนังบริเวณ ท้อง ต้นขา ที่เป็นปฏิกริยาที่เกิดจากการกัดของตัวโลน

ปัจจัยเสี่ยงของโรค

  • อาศัยอยู่ในที่แออัดคนมากๆ
  • มีสุขอนามัยที่แย่ มาสะอาด
  • เป็นคนที่ไม่แข็งแรงและขาดสารอาหาร
  • สำส่อนทางเพศ

การรักษา

  • Permethrin Cream ทาบริเวณที่ติดเชื้อทิ้งไว้ 10 นาแล้วล้างออก ไม่ใช้บริเวณที่ขนตา
  • Lindane Shampoo ใช้สระขนบริเวณที่เป็นทิ้งไว้ 4 นาทีแล้วล้างออก ไม่ใช้บริเวณขนตา ไม่ใช้ในคนที่เป็นโรคลมชัก ไม่ใช้บริเวณที่มีแผล หรือคนท้อง หรือเด็กอายุน้อยกว่า 2 ปี
  • Pyrethrins ใช้สระขนทิ้งไว้ 10 นาทีแล้วล้างออก

การป้องกัน

  • หลังจากรักษา ท่านสามารถกำจัดไข่โดยการใช้เล็บหยิบออก
  • เปลี่ยนชุดและที่นอนใหม่ที่สะอาด
  • รักษาคู่ขา
  • งดร่วมเพศจนกระทั่งรักษาหายขาดแล้ว
  • หลังจากรักษาแล้วเสื้อผ้า ที่นอน เครื่องใช้ยังติดต่อ เพราะฉะนั้นต้องนำเสื้อผ้า ผ้าห่ม เครื่องนอนทั้งหลายไปต้มและอบแห้งด้วยความร้อน
  • อุปกรณ์ที่ต้มหรืออบไม่ได้ต้องนำอุปกรณ์ดังเกล่าเก็บไว้ในถุงหรือลังไว้ 2 สัปดาห์